9. mrt, 2019

Privacywet en agressie

Vorig jaar Zomer maakte een vriend op mijn verzoek een opname met een drone op de Boulevard van Harderwijk. Flink hoog,  zo’n 30 meter. We wilden een sfeerfilmpje maken van een aantal plezierboten op het water van de Strandhaven. Gezellig varende scheepjes, waarop mensen vanaf die hoogte absoluut niet herkenbaar in beeld kwamen. Zie voor een compilatie: https://www.facebook.com/boulevardharderwijk/videos/238306880398049/)  Schetst onze verbazing dat we gebeld werden door twee van de inzittenden van een bootje of we de opname van  facebook wilden afhalen. Ze namen ieder apart contact op. Dreigen met een rechtszaak met het oog op de Wet op de Privacy (AVG). Ondanks het feit dat het hier ging om een zogenaamde ‘niet-gerichte’ opname,  wat in de wet is toegestaan, hebben we de opname er afgehaald. We maken die site voor onze lol en hebben geen zin in gedonder. Kennelijk waren de man en vrouw in kwestie, die duidelijk niet bij elkaar hoorden maar wel samen in een bootje zaten, behept enige relatie-ontrouw. Anders kan ik het niet verklaren. 

In mijn werk word ik dagelijks geconfronteerd met die wet. Meestal geven mensen toestemming om ze te filmen of te fotograferen, maar het blijft opletten geblazen. Ik vraag altijd of mensen bezwaar hebben om op beeld te komen en tot mei 2018  leverde dat nauwelijks problemen op. Tot die wet kwam.  Het valt me sindsdien steeds vaker op dat mensen schielijk wegduiken als ik de camera richt op groepen van mensen. Sommige verzoeken vriendelijk niet gefotografeerd of gefilmd te worden en daar houd ik rekening mee. In toenemende mate reageren mensen – met name jongeren – bijzonder agressief als je je werk staat te doen. Soms sta je met je rug tegen een wettelijke muur. Laatst hadden we een hele draaidag in een werkplaats van een bedrijf. Van tevoren gevraagd of mensen toestemming gaven om gefilmd te worden. Aan het einde van de dag gebiedt één  van de medewerkers die wel toestemming voor publicatie had gegeven dat we opnamen waarop zij stond niet mochten gebruiken. Een hele dag naar de sodemieter; moesten we de hele klus op eigen kosten over doen.

Wat wel en niet mag

In het algemeen geldt dat filmen en fotograferen op de openbare weg en in de openbare ruimte mag, omdat dat valt onder de zogeheten ‘vrijheid van informatiegaring’, beter bekend als de vrijheid van meningsuiting. Wanneer een persoon die op straat wordt gefilmd of gefotografeerd een redelijk belang tegen publicatie heeft, is niet eenvoudig te zeggen, aangezien hier de nodige juridische discussies over zijn. Bovendien is het vaak moeilijk om een harde lijn te trekken, omdat verschillende situaties zich voor kunnen doen. Grote kans dat het wel is aan te merken als privacyschending als je mensen filmt of fotografeert in een intieme situatie en vervolgens de foto en/of het filmpje op het internet publiceert (bron: ckh advocaten). In het geval dat ik beschreef was dit niet aan de orde.

Iedereen wordt gefilmd

Overigens wordt iedereen dagelijks gefilmd. Door camera’s op de snelweg, in winkelstraten, in winkels en door anti-diefstalcamera’s in huizen. Vaak denk ik: waar maak je je druk over. De meeste mensen zijn geen celebraties, maar sommigen gedragen zich wel als zodanig. Dreigen met processen en geweld, terwijl je gewoon je werk staat te doen binnen de wettelijk kaders. En dat in een wereld, waarin niets meer geheim is. Uiteraard heb ik diep respect voor de regels van anderen.  Maar het zou fijn zijn als we het een beetje gezellig hielden.

(foto: Verona Veldman)