31. mei, 2012

Communicatie. Kerken hebben te weinig van Jezus geleerd

De grootste communicatoren die de wereld ooit heeft gekend, was Jezus. Zijn succes zat ‘m in een boodschap en een optreden die een contrast vormden met de omgeving. Dat zat ‘m niet alleen in de afwijkende leer, maar ook in de attractieve presentatie en communicatie. De manier waarop Hij dat deed is nog steeds actueel. Als Hij sprak was hij verstaanbaar, moeilijke zaken kon hij goed uitleggen. Zijn denkbeelden kwamen in een boek dat heden ten dage nog steeds wordt verspreid. Hij was overal goed te horen en hij maakte gebruik van de moderne communicatiemiddelen van zijn tijd. Bovendien debiteerde hij statements die makkelijk waren te onthouden. Die vertegenwoordigden de kernwaarden van een grootse onderneming, die later Kerk wordt genoemd.

Ambassadeurs

Heel anders is het gesteld met de kerken van vandaag. Die lopen leeg omdat de geestelijkheid zelf eigenlijk niet meer weet hoe het moet. En dat komt weer omdat de kernwaarden van de organisatie niet meer herkenbaar zijn. Die kernwaarden zijn kort en goed: geloof, hoop, liefde, de tien geboden, vergeving en een aantal simpele uitgangspunten. De kerk is op de Christenunie en de SGP na niet meer herkenbaar in het sociale leven en gaat ook niet met haar tijd mee. De informatie tot de doelgroep bestaat uit suffe blaadjes, krakkemikkerige websites met te weinig informatie en tijdens de kerkdienst vaak slappe verhalen waar niemand op zit te wachten. Dat was in de tijd van Jezus wel anders. Die legde zijn kernwaarden uit en zorgde ervoor dat zijn 12 ambassadeurs dat ook deden (andere middelen waren er niet). Als er in die tijd social media waren geweest, dan had Jezus er zeker flink op los getwitterd. Om Zijn standpunten duidelijk te maken deed hij af een toe een daad, waarbij ik even denk aan de herpositionering van het geloof tijdens de tempelreiniging. Daar gaf hij tevens de grenzen van de communicatie en de inhoud daarvan aan.

Geef mij maar een krant

Als ik in een kerk zit, dan hoeven de wereldproblemen mij niet worden uitgelegd, want dan koop ik wel een krant of luister ik naar de radio. Zoals een politieke partij of pressiegroeperingen hun boodschap uitleggen, met de middelen van vandaag, zou de kerk dat ook moeten doen. Een uitzondering is wellicht frater Roderick Vonhögen met zijn podcasts, facebook en tweets. Op locaal niveau gebeurt dat veel te weinig. Organisaties in zijn algemeenheid, die met de tijd mee willen gaan, moeten de boodschap vertalen in eigentijdse taal met de media die daarvoor zijn. Al in 1984 schreven de wetenschappers Rise en Trout in hun boek ‘Positionering’ een wetenschappelijke studie over de Katholieke Kerk en haar positionering. Gefundeness fressen voor de dominees, priesters, rabbi’s en dergelijke.

Hallelujah Jutteperen

Er zijn ook organisaties die het wel hebben begrepen, maar die bevinden zich niet in de kerk. Onlangs moest ik voor een fotografieklus voor een klant bij de Pinksterconferentie van Opwekking zijn. Er waren 60.000 bezoekers in de Flevopolder. Ik vond het iets teveel ‘Hallelujah Jutteperen’, zoals mijn vader zaliger het ooit uitdrukte. En ik houd niet van grote mensenmassa’s. Dat ook nog. Maar alle tenten zaten wel vol. En daar zouden de traditionele kerken met Jezus als communicatieve voorman, nog een hoop van kunnen leren.