8. jun, 2015

De RK kerk. Terug naar de corebusiness

Dat de Katholieke kerk leegloopt is in hoge mate te wijten aan de kerk zelf. Bij ondernemingen die op de fles gaan is dat meestal ook zo. Tot die conclusie kwam ik afgelopen zaterdag 6 juni, toen Bisschop Wim van Eijk zelf het faillissement van de kerk aankondigde in het Nieuwsprogramma Nieuwsuur. Er is geen CEO van welk bedrijf dan ook, die dat ooit zou doen. Hij werd tijdens het interview tot tweemaal toe als een klein kind geinteruppeerd door zijn voorlichter die hem belette boude uitspraken te doen.Wellicht probeerde mijn collega-communicator de Bisschop te behoeden voor nog meer letterlijk kardinale blunders, want de Bisschop kan er wat van. Zijn uitspraak dat het concilie van Trente nog steeds geldt was een blunder. Tijdens dat concilie werden , de reformatoren tot ketters gebombardeerd; de bisschop vindt dat dit nog zo is. Heel kwetsend Maar voor degenen die de oecumene nastreven en daar ook hun best voor doen. De manier waarop de bisschop zich uitlaat over homo’s is ook bepaald niet vleiend. Zijn eigen Paus is daar veel positiever over, al zal hij de leer van de kerk op korte termijn niet veranderen. En waarom zou hij ook, gelet op het volgende:

 

De katholieke kerk is het genootschap van diametrale thema’s. Bedrijven hebben dat ook vaak. Imago en identiteit stemmen soms niet overeen, maar dat hoeft geen probleem te zijn. Dat heb ik geleerd van mijn oude pastoor Coen Negenborn van de St. Catharina Parochie in Harderwijk, een theologische slimmerik. Indertijd waren er twee homo’s die de hele woorddienst verzorgden en de pastoor was daar altijd zeer lovend over. Hij had zijn eigen interpretatie van de Leer, en wel als volgt:   ‘Het dogma van de kerk loopt altijd achter de feiten aan’, placht hij te zeggen, om vervolgens te eindigen met: ‘de kerk keurt homofilie af, maar de praktijk heeft het dogma ingehaald’.

 

‘Duivelswerk’

De nieuwe paus  is die mening kennelijk ook toegedaan. De wet veranderen deed hij niet, de jurisprudentie wel  “Zeg mij, als God naar homoseksuelen kijkt, steunt hij dan met liefde het bestaan van deze persoon, of wijst hij deze persoon af?”. We moeten altijd naar de persoon kijken. (…) De kerk waar­naar ik streef is een thuis voor iedereen, geen kleine kapel waarin enkel plaats is voor een kleine groep geslecteerde mensen. We mogen de kerk niet reduc­eren tot een nest dat onze mid­del­matigheid beschermt.” Als hij  het homohuwelijk ‘Duivelswerk’ noemt, kun je dat met een korreltje zout nemen. De paus weet ook wel dat de praktijk het dogma heeft ingehaald. Het is allemaal een kwestie van tijd. En dat gaat geen 400 jaar meer duren zoals de tijd tussen het concilie van Trente en het tweede Vaticaanse concilie. Van Eijk had dat kunnen weten.  

 

Buurtwinkels

Terug naar de Bisschop, die min of meer op zijn eigen eilandje de CEO van zijn marktgebied zit te wezen. Hij is niet populair omdat hij heel veel kerken wil sluiten en dat is natuurlijk niet zo tof voor de overgebleven gelovigen. Hij sluit de filialen van de organisatie en zet daarmee het ‘personeel’ op straat. Dat is een ouderwetse strategie. Veel grootwinkelbedrijven in food deden dat ook, maar starten nu met veel succes buurtwinkels. Dat had de Bisschop natuurlijk ook kunnen doen. Kortom: als je de filialen sluit, doen de mensen de boodschappen ergens anders.

 

Product

Niet alleen de placing van het product gaat naar de haaien, het Product ook. De kerk is er niet in geslaagd om het product Evangelie te hertalen naar de toestand van vandaag. De kerk mist de vertaalslag van de boodschap en implementatie ervan. De kerk heeft wel geprobeerd om liturgie – het communicatiemiddel - met een modern sausje te overgieten, maar daarmee ben je er niet. Bedrijven die dat met hun formule doen gaan failliet. Het alternatief voor ondernemingen is: herpositioneren. De BV Katholieke Kerk Nederland heeft dat niet gedaan en zit nu ook letterlijk zonder centen.

 

Herpositionering

Als de CEO van een grote onderneming faalt, moet hij weg.  Falende bestuurders van de kerk blijven gewoon zitten. Daardoor stroomt talent niet door en bereiken nieuwe ideeën de top niet. In termen van de bekende econoom Mintzberg is de kerk een ‘gemechaniseerde bureaucratie’ en dat is qua organisatie ook een nadeel. Ze is niet wendbaar als totaal concern, maar dat hoeft niet erg te zijn.
er is voldoende ruimte voor de lokale General Managers (lees: bisdommen) voor effectieve strategieën. Bedrijven doen dat ook. Een voorbeeld: Nederland heeft best een flink taalgebied, maar de communicatie van dezelfde marketingboodschappen verschilt in België, de Antillen en Suriname.

 

Missie

Tijd voor de kerk om haar corebusiness opnieuw te implementeren in een veranderende wereld. De missie luidde en luidt: verbreiding van het evangelie!. Met de moderne middelen van deze tijd moet dat niet zo moeilijk zijn. Het is een kwestie van anders naar het probleem kijken.

 

Foto: De intieme kapel van het gehucht Hoeselt (Belgisch Limburg), midden in het bos. De kapel wordt onderhouden door een groot aantal vrijwilligers.Sinds enige tijd worden er weer de mis georganiseerd voor een toenemend aantal gelovigen.