Met De Blik Van Dick

17. jun, 2019

Hollandse Libanees Mohammed Younes spreekt vloeiend Roemeens en dat is de reden dat we samen voor zaken in Iasi, Roemenië terecht zijn gekomen. Hij vertaalt voor me. De heenreis naar Iasi verliep prima, maar Tarom Airlines dat de binnenlandse vluchten verzorgt heeft vertraging opgelopen en landde derhalve veel te laat op Otopeni, de luchthaven van Boekarest. Dus missen we onze aansluiting naar Nederland met Tirol Airlines. Er zit niets anders op dan 16 uur te wachten tot we in het volgende vliegtuig kunnen stappen. We raken op een of andere manier in gesprek over geloof. Een overtuigde Islamiet en een dito Christen. Het gaat over onze overeenkomsten, verschillen en vooral onze vooroordelen. En steeds vaker ontmoeten we elkaar in wat we vinden, wat we doen en de God in wie we geloven. Als we eindelijk in Nederland komen en elk ons weegs gaan, zijn we nog niet uitgepraat. En de jaren daarna ook niet. We beseffen dat onze gesprekken in zekere zin uniek zijn. Of toch niet? Want in de zesde eeuw spraken Timotheus I en Kalief al-Mahdi zelfs twee dagen met elkaar en converseerde over het onderwerp ‘Christendom en Islam’. Zij zochten elkaar op. Maar Mohamad en ik werden gedwongen door de omstandigheden lotgenoten die elkaar leerden begrijpen. Soms helpt begrip als je samen in hetzelfde schuitje zit. Zoals veel Christenen en Islamieten in het Oosten. Twee gedachtewerelden op één stuk grond.

 De meeste Europeanen beschouwen de Islam en hun gebruiken al gauw als een wat merkwaardige godsdienst met onbegrijpelijke gewoonten. Zeker in de tijden van de Ramadan, waarin de Moslims van zonsopgang tot zonsopgang vasten. Een traditie die nog uit de ceremoniële wetten komt vanuit de Bijbel en die is te danken aan Mozes (Exodus 34:28) Beide Godsdiensten hebben veel gemeen, al zou men dat op het eerste gezicht niet denken. Vaak zetten de beschouwers ervan de gewoonten en gebruiken van de Islam af tegen het Christendom, waarbij er uitbundig naar de verschillen wordt gezocht, zeker in protestantse kringen. Een zekere kentering is er waarneembaar in de Katholieke kerk, die de Islam niet heeft omarmd, maar wel waardeert. En dat zelfs op schrift heeft gezet in de verklaring Nostra Aetate, over de houding van de kerk ten opzichte van de Niet-Christelijke godsdiensten.

 Over de Islamitische godsdienst verklaart dit statement: ‘De Kerk ziet ook met waardering naar de Moslims die de ene God aanbidden, de levende en uit zichzelf bestaande, de barmhartige en almachtige, schepper van Hemel en aarde, die gesproken heeft tot de mensen’. Het stuk eindigt met: ‘Aangezien in de loop der eeuwen tussen Christenen en Moslims niet weinig onenigheid en vijandschap is ontstaan, spoort de heilige kerkvergadering allen aan om zich het verleden vergetend ernstig toe te leggen op wederzijds begrip en in het belang van alle mensen sociale rechtvaardigheid, de zedelijke goederen alsook vrede en veiligheid gezamenlijk te verdedigen en te bevorderen’. Dat is een hele mond vol, maar de intentie is natuurlijk prima. Zeker in het licht van nieuwe ontwikkelingen tussen de Islam en Christenheid, min of meer aangezwengeld door George Khodr.

Taal

De tekst uit de Constituties en Decreten suggereert dat het tussen Christenen en Islamieten in het verleden nooit zo lekker heeft geboterd. Niettemin hebben het Christendom en de Islam veel gemeen. Ene Christoph Luxenberg gaat nog een beetje verder. Hij meent dat de Koran is gebaseerd op Christelijke teksten, een lectionarium dat ooit was bedoeld voor de eredienst. Ook meent hij aan te tonen dat een aantal moeilijke passages uit het Arabisch in de Koran begrijpelijk worden als men inziet dat het gaat om vertalingen en aanpassingen van een oorspronkelijke Syrische/ Aramese tekst. Hij beweert dat de Koran oorspronkelijk geschreven zou zijn in een Arabisch-Syrische mengtaal, de voertaal van de handelsstad Mekka waar de profeet vandaan kwam. Wetenschappers gingen er van uit dat de taal in de Koran zuiver Arabisch was maar dat bleek niet het geval. Vandaar dat er nogal wat betekenisverschillen optraden in de tekst. Een aanname van hem is dat de Laylat al-Qadr (de Waardevolle Nacht, een van de laatste nachten tijdens de ramadan)  van oorsprong is bedoeld als de christelijke kerstnacht, maar met het verder afscheiden van de islam van het christendom later is getransformeerd tot de nacht waarbij in plaats van Jezus de Koran naar de aarde zou zijn gezonden. Voor de theorie van Luxemberg is iets te zeggen, zeker met in het achterhoofd dat ook de Korangeleerde Tabari (839 - Bagdad, 923) daar ook al moeite mee had. Ander schrijvers menen dat delen van de inhoud van de Koran al bestonden voor Mohammed zijn inzichten verwierf. Ze zouden eerder zijn geschreven dan de zesde eeuw Volgens de schrijvers Eildert Mulder en Thomas Milo in hun boek ‘De omstreden bronnen van de Islam’ is dat het geval. De Koran is ook niet altijd makkelijk te begrijpen omdat het boek nogal wat redacties heeft gekend. Dat maakt een wetenschappelijke benadering per definitie niet makkelijk. Maar Christenen en Moslims hebben het door de eeuwen heen wel geprobeerd.

Gedachtewereld

In de oudheid, nog tot de val van Baghdad en zelfs daarna hebben Christenen en Moslim getracht om tot een vruchtbare dialoog te komen. Daarbij hebben de gesprekspartners regelmatig en soms diepgaand getracht elkaars gedachtewereld te begrijpen. De Koran en de vroege Islam zijn zelfs onbegrijpelijk, aldus Hermanus Teule in zijn ‘Handboek Oosters Christendom’ als men geen rekening houdt met Christelijke en Joodse invloeden. Van Christelijke invloed is zeker spraken, getuige de Soera 3:49 uit de Koran waarin over Jezus staat: ‘En [Allah zal hem] als een gezant tot de Israëlieten [zenden, om te zeggen]: "Ik ben tot jullie gekomen met een teken van jullie Heer: Dat ik voor jullie uit klei iets als de vorm van een vogel zal scheppen, er dan in zal blazen en dat het dan met Gods toestemming een vogel zal zijn. Dat ik blindgeborenen en melaatsen zal genezen en doden levend maak, met Gods toestemming. En dat ik jullie meedeel wat jullie eten en wat jullie in jullie huizen opslaan. Daarin is een teken voor jullie als jullie gelovig zijn.  De Koran verhaalt ook over de geboorte van Jezus in Soera 19: 19 – 30. Citaat: ‘Hij (Jezus) zeide: ‘Ik ben een dienaar van Allah. Hij heeft mij het Boek gegeven en mij tot een profeet gemaakt’.

Invloed

Een directe invloed van het christendom op de islam is hypothetisch aldus Theule, maar de invloed van de Assyrische kerk in het Baghdad van de 8 – 10 eeuw is wel aanwijsbaar. De leden van de drie kerken Jacobieten, Chalcedonianen en Nestorianen hadden gemeen dat ze een bemiddelende rol konden spelen  in twee culturen: de Christelijke en de Arabische Islam. Christenen en moslims gingen bij elkaar in de leer. Zo had de filosoof al-Farabï drie christelijke leermeesters. Op zijn beurt gaf hij weer onderricht aan de Jacobitische filosoof Yahya ibn ‘Adï’

Geloofwaardigheid

Of de Islam een bijdrage heeft geleverd aan de Christelijke cultuur en theologie is nog maar zeer de vraag. Het heeft wel lang geduurd voor de Islam invloed had op de christelijke wereld en dat had alles te maken met geloofwaardigheid. Een fysiek voorbeeld getuigt daarvan: de wachtkamers van Islamitische geneesheren werden in de zevende eeuw en daarna nauwelijks gevuld met patiënten. De Christelijke dokters hadden meer succes omdat ze vanuit de Byzantijnse wetenschap meer verstand hadden van medicijnen. Maar ruim zes eeuwen later werden de rollen min of meer omgedraaid. De filosoof, dichter, grammaticus, arts, bijbelleraar, historicus en theoloog Bisschop Bar Hebraeus (1226 - 30 juli 1286), ook bekend onder de Latijnse naam Abulpharagius of de Syrische naam Mor Gregorios Bar Ebraya  schreef: Wij Christenen, die vroeger leermeesters waren van de moslims bevinden ons in nu in een situatie dat wij de wijsheid nu moeten leren van hen’. Hij voegde ook daad bij het woord. Hij vertaalde enkele werken van Avicenna in het Syrisch en nam werken van de islamitische auteur al-Ghalali over als inspiratie over het gebed en de geestelijke waarde van het vasten. De invloed van de Islam is ook merkbaar aan het werk van Nisibis,  die een Arabische vertaling maakte van het Evangelielectionarium, waarbij hij bij de vertaling van de Evangelieteksten gebruik maakte van de wijze waarop de Koran werd geschreven.

Hoffelijk

Opvallend was in de eerste eeuwen het begrip dat beide partijen voor elkaar hadden in de discussie.  In de eerste Abessidische periode schreven christenen en moslims niet over elkaar maar hadden ook contact met elkaar. Opvallend is de hoffelijke toon waarop men tot elkaar sprak en schreef. Men nam daar ook de tijd voor. ‘Men moet eerst de ziel leeg maken voor men in gesprek gaat’, was het credo. Dat gold zeker voor Timotheus I en Kalief al-Mahdi, die maar liefst twee dagen met elkaar in conclaaf gingen. Bekend zijn ook de gesprekken tussen Abraham van Tiberias en de gouverneur van Jeruzalem. Voorts was er ook een uitgebreide correspondentie tussen religieuze opponenten. Zoals die tussen Ali b.Yahyab.al-Munajjim aan Hunayn b. Ishaq. Ali nodigde Hunayn uit om zich tot de Islam te bekeren en onderbouwde zijn verzoek zeer uitgebreid. Soms was er ook sprake van een fictieve briefwisseling, zoals die tussen Ismaël al-Hashimi en Abd al-Mshi inb Ishaq al Kindi. Ook de Chalcedonische bisschop van Sidon in Libanon,  Paulus van Antiochië,  deelde menige pennenvrucht over het onderwerp ‘Christendom en Islam’ met een islamitische vriend

Stijlbloempje

Eén en ander wil niet zeggen dat het theologisch koek en ei was tussen Christelijke en Islamitische theologen. Een thema als de ‘Drie-eenheid’ bleek een heet hangijzer, min of meer gevoed door de Koran zelf. De vraag hoe één persoon tegelijkertijd drie personen konden zijn bleek maar moeilijk te beantwoorden, getuige ook Soera 5: 72. ‘Er zijn onbetrouwbare mensen die zeggen:  Ze hebben zeker niet geloofd die zeggen: Allah is de Messias, de zoon van Maria’ terwijl de Messias heeft gezegd: O kinderen van Israël, aanbid Allah, mijn Heer en uw Heer’.  Inderdaad, Hij die anderen aan Allah verbindt, Allah heeft hem het Paradijs verboden en zijn toevlucht is het Vuur. En er zijn geen helpers voor de kwaaddoeners’. Een ander stijlbloempje uit de Koran over de triniteit:  5:73 Ze hebben zeker niet geloofd die zeggen: "Allah is de derde van drie." En er is geen god behalve één God. En als zij niet ophouden met wat ze zeggen, zullen de ongelovigen zeker een pijnlijke straf ondergaan’, Christenen hebben uit alle macht geprobeerd door middel van allerlei argumenten dit theologische fenomeen uit te leggen, maar dat is voorshands niet gelukt. In tegendeel, de Moslims vonden dat Allah nog veel meer attributen heeft dan drie. Allah heeft zelfs 99 namen die hem typeren.

Incarnatie

Ook de menswording van Christus ligt gevoelig. Christelijke apologeten hebben dit op verschillende manieren uitgelegd. Paulus van Antiochië: ‘kijk naar een woord dat is gedrukt op papier, als je het verscheurt tast dit het woord zelf niet aan’. De Nestoriaanse bisschop Abdisho van Nisibis dacht slim te zijn door zijn gesprekpartner met een citaat uit zijn eigen Koran om de oren te meppen, Soera 24:35:’God is het licht der hemelen en aarde. De gelijkenis van zijn licht is als een nis, waar een lamp in is, de lamp is in een glas, het glas is als het ware een schitterende ster… de olie ervan zou haast glans geven, ook al had geen vuur haar aangeraakt’. Maar men zoek ook naar overeenkomsten in die tijd. Elias van Nisibis stelt dat Christus de enige die is geboren zonder geslachtsgemeenschap. Zijn opponent weerkaatst met het feit dat Adam dat ook niet was, evenals Johannes de Doper, die in de Islam ook als een profeet wordt erkend. Mohammed moest van de kruisdood van Jezus niets hebben. In de Bijbel wordt Zijn dood uitgebreid beschreven, maar Mohammed verandert in de Koran de loop der geschiedenis: "Wij hebben de Masîh 'Isa, zoon van Maryam, gedood." Maar zij doodden hem niet en zij kruisigden hem niet, maar iemand die voor hen op hem leek. En voorwaar, degenen die daar van mening over verschillen, twijfelen daar onderling over. Zij hebben daar geen kennis over, zij volgen slechts vermoedens, en zij zijn er niet van overtuigd dat zij 'Îsa gedood hebben’.

Het gebruik van de Bijbel

Er zijn tal van passages uit de Bijbel die op gespannen voet staan met de Koran, en andersom. Ali Ibn Al Tabari keert zich tegen de uitspraken van de concilie van Nicea (325). Naar verluidt meent hij dat je bij een goede exegese over de komende Messias uiteindelijk bij de profeet Mohamed terecht komt. Dat komt ook terug in de gesprekken tussen Abraham van Tiberias en zijn Islamitische gesprekspartner. Andere Christelijke auteurs vinden dat de apostel Paulus een loopje heeft genomen met de feiten. In enkele gevallen zijn er Christelijke auteurs die naar de Koran grijpen om de uniciteit van Jezus te bewijzen. En daarvoor doen ze een beroep op Soera 3: 49. ‘En (hij is) als een Boodschapper voor de Kinderen van Israël, (die zegt:) "Voorwaar, ik ben tot jullie gekomen met een Teken van jullie Heer, en ik maak voor jullie (iets) uit klei, gelijkende op de vorm van een vogel en ik blaas erin en het zal met goedvinden van Allah een vogel zijn. En ik genees de blinden en de leprozen en ik doe de doden met het verlof van Allah tot leven komen. En ik vertel jullie wat jullie eten, en wat jullie in jullie huizen bewaren. Voorwaar, daarin is een Teken voor jullie als jullie gelovigen zijn’.

Verlichting

Zoals hiervoor aangegeven konden Christenen en Moslims tot de val van Baghdad aardig met elkaar overweg. Het heeft het nog lang geduurd,  tot de val van het Osmaanse rijk,  vooraleer er weer discussies op gang kwamen. Veel is daarbij te danken aan de Nahda aan het einde van de 19e eeuw, die een verlichting inluidde in Egypte, Libanon en Syrië, met belangrijke beïnvloeders zoals: Rifa'a Rafi 'El-Tahtawi, Butrus Al-Bustani, Hayreddin Pasha.

 Zullen Oosterse Christenen en Moslims elkaar vinden? Volgens George Khodr delen Christenen en Moslims hetzelfde, namelijk dat behoren tot Arabische volkeren met eenzelfde herkomst en geschiedenis. Dit besef is belangrijk. Want gedurende de tijd na de val van Baghdad en vandaag hebben Christenen (kruisvaarders) en Islamieten elkaar de vreselijkste dingen aangedaan en ook heden ten dage is dat nog vaak het geval. De Koran zelf geeft het antwoord hoe het verder moet met Christenen en moslims: O mensen, wees je bewust van je Heer Die jullie uit één enkele ziel schiep…(Koran 4:1).

 Er is natuurlijk nog een manier, maar die is niet voor iedereen weggelegd: Stranden op een vliegveld met een Moslim. Vooruitgang zit soms in vertraging.

 

 

 

 

Bronnen

  • Constituties en Decreten van het 2e Vaticaans Oecumenische Concilie, Pag 242, uitgeverij Stichting Ark
  • Handboek Oosters Christendom, Herman Teule, Alfons Brüning, uitgeverij Peeters, Brussel, Leuven, pag 685 – 617
  • Het Vergeten Christendom, Philip Jenkins, pag 19 – 61,Nieuw Amsterdam Uitgevers
  • De omstreden bronnen van de Islam, Eidert Mulder en Thomas Milo, pag 65 – 67
  • Oosterse Christenen binnen de wereld van de Islam, Herman Teule en Anton Wessels (redactie) Uitgeverij Kok, Kampen
  • De lange zeven de eeuw, hoe Christendom en Islam de macht verdeelden
  • College Prof. Herman Teule 9 mei 2019/ Prof. Emilio Platti

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

9. mrt, 2019

Vorig jaar Zomer maakte een vriend op mijn verzoek een opname met een drone op de Boulevard van Harderwijk. Flink hoog,  zo’n 30 meter. We wilden een sfeerfilmpje maken van een aantal plezierboten op het water van de Strandhaven. Gezellig varende scheepjes, waarop mensen vanaf die hoogte absoluut niet herkenbaar in beeld kwamen. Zie voor een compilatie: https://www.facebook.com/boulevardharderwijk/videos/238306880398049/)  Schetst onze verbazing dat we gebeld werden door twee van de inzittenden van een bootje of we de opname van  facebook wilden afhalen. Ze namen ieder apart contact op. Dreigen met een rechtszaak met het oog op de Wet op de Privacy (AVG). Ondanks het feit dat het hier ging om een zogenaamde ‘niet-gerichte’ opname,  wat in de wet is toegestaan, hebben we de opname er afgehaald. We maken die site voor onze lol en hebben geen zin in gedonder. Kennelijk waren de man en vrouw in kwestie, die duidelijk niet bij elkaar hoorden maar wel samen in een bootje zaten, behept enige relatie-ontrouw. Anders kan ik het niet verklaren. 

In mijn werk word ik dagelijks geconfronteerd met die wet. Meestal geven mensen toestemming om ze te filmen of te fotograferen, maar het blijft opletten geblazen. Ik vraag altijd of mensen bezwaar hebben om op beeld te komen en tot mei 2018  leverde dat nauwelijks problemen op. Tot die wet kwam.  Het valt me sindsdien steeds vaker op dat mensen schielijk wegduiken als ik de camera richt op groepen van mensen. Sommige verzoeken vriendelijk niet gefotografeerd of gefilmd te worden en daar houd ik rekening mee. In toenemende mate reageren mensen – met name jongeren – bijzonder agressief als je je werk staat te doen. Soms sta je met je rug tegen een wettelijke muur. Laatst hadden we een hele draaidag in een werkplaats van een bedrijf. Van tevoren gevraagd of mensen toestemming gaven om gefilmd te worden. Aan het einde van de dag gebiedt één  van de medewerkers die wel toestemming voor publicatie had gegeven dat we opnamen waarop zij stond niet mochten gebruiken. Een hele dag naar de sodemieter; moesten we de hele klus op eigen kosten over doen.

Wat wel en niet mag

In het algemeen geldt dat filmen en fotograferen op de openbare weg en in de openbare ruimte mag, omdat dat valt onder de zogeheten ‘vrijheid van informatiegaring’, beter bekend als de vrijheid van meningsuiting. Wanneer een persoon die op straat wordt gefilmd of gefotografeerd een redelijk belang tegen publicatie heeft, is niet eenvoudig te zeggen, aangezien hier de nodige juridische discussies over zijn. Bovendien is het vaak moeilijk om een harde lijn te trekken, omdat verschillende situaties zich voor kunnen doen. Grote kans dat het wel is aan te merken als privacyschending als je mensen filmt of fotografeert in een intieme situatie en vervolgens de foto en/of het filmpje op het internet publiceert (bron: ckh advocaten). In het geval dat ik beschreef was dit niet aan de orde.

Iedereen wordt gefilmd

Overigens wordt iedereen dagelijks gefilmd. Door camera’s op de snelweg, in winkelstraten, in winkels en door anti-diefstalcamera’s in huizen. Vaak denk ik: waar maak je je druk over. De meeste mensen zijn geen celebraties, maar sommigen gedragen zich wel als zodanig. Dreigen met processen en geweld, terwijl je gewoon je werk staat te doen binnen de wettelijk kaders. En dat in een wereld, waarin niets meer geheim is. Uiteraard heb ik diep respect voor de regels van anderen.  Maar het zou fijn zijn als we het een beetje gezellig hielden.

(foto: Verona Veldman) 

 

28. feb, 2019

 

Ik zal niemand meer missen in mijn leven dan Roel Toering, producer en eigenaar van de Stable Studio in Arnhem. Hij is niet meer. Een soort constante factor in mijn leven is weggevallen en dat doet heel veel pijn. Ik heb kennis met hem gemaakt in – naar ik meen – 1978 toen we met een band opnamen maakten in zijn studio in Arnhem. Het was low-budget, maar Roel wist er wat van te maken. In die week heb ik heel veel van hem geleerd, wat mij later aanzette om een eigen homestudio te beginnen. Roel kon geweldig goed luisteren naar muziek en had altijd goeie suggesties. Als ik in de buurt was van Arnhem kon je altijd even langskomen voor een bakkie. In de loop der jaren hebben we tientallen radiospotjes opgenomen, waarbij Roel van tevoren altijd de precies goeie muziek uitzocht. En goed luisterde of de stemacteurs de juiste intonatie hadden. Een man met gouden oortjes. Ook masterde hij in de loop der tientallen jaren meer dan 10 CD’s voor mij, laatstelijk de nieuwe CD van www.playade.be. Vakwerk om van onze opnamefouten zoveel moois te maken. Nooit zal ik vergeten hoe hij – toen wij een nieuwe gebouw betrokken – op de bromfiets van Arnhem naar Harderwijk reed om de opening bij te wonen. Het laatste wat hij voor mij heeft gedaan is de mastering van een proefstuk van een componiste dat in mijn studio is opgenomen en door Roel perfect is gemasterd. Er lag nog één project, dat niet meer is afgekomen: de orkestband van een nummer waar we nog een clip van moesten maken. We hadden afgesproken dat we de zang opnieuw zouden opnemen en dat is nog maar een paar dagen geleden. Het heeft niet zo mogen zijn.

 

Hoewel we elkaar niet vaak ontmoette, was Roel in mijn leven een constante factor. Hij was er gewoon altijd. Als je hem sprak was het net of je hem gisteren nog had gesproken, al was het een jaar geleden dat je elkaar voor het laatst had getroffen. Regelmatig hadden we telefonisch contact over projecten. Eigenlijk een vriend die ik vreselijk zal missen. Ik wens Mieke, een fantastische vrouw, en zijn dochter die ik nooit heb ontmoet, heel veel sterkte om het verlies van deze fantastische en unieke man te dragen. Roel: Geniet daar boven – of waar de Hemel ook mag zijn – van de perfecte sound van alle engelen die je naar de eeuwigheid zullen dragen.

24. feb, 2019


De paus en de bisschoppen mogen dan in Rome debatteren over schending van kinderen, maar laten ze zich eerst even beraden over het celibaat. Dat houdt in dat geestelijken geen seks mogen hebben en maagdelijk blijven of zijn. Nergens in de Bijbel staat dat geestelijken de geneugten van het vrijen niet mogen genieten. Of het moest de apostel Paulus zijn die vrijgezel was en – zoals hij zelfs schrijft - de ‘gave van onthouding’ had. Maar hij had niets tegen seks. Hij schrijft in 1 Korinthe 7 zelfs: Het is beter te trouwen dan van begeerte te branden. Dat gold toen ook voor geestelijken.

 

De apostel Petrus – aan wie we het ambt van Paus hebben te danken – was getrouwd en schijnt zelfs kinderen te hebben gehad. De uitvinding van de kuisheid is de kerkvader Augustinus in de vierde eeuw die als het om seks ging er wel pap van lustte. Niet alleen met vrouwen, maar hij stak ook ruimhartig zijn klerikale piemel in jongetjes. Om van deze vleselijke lusten af te komen besloot hij kuis te gaan leven. Een latere Paus Johannes de 12 hield ook wel van de vrouwtjes en niet zelden kwam hij daardoor in de problemen. Die hopte niet alleen van het ene minnaressenbed naar het andere en hij stak ‘m volgens Rooms-Katholieke traditie ook in jongetjes. Een van zijn schandknaapjes, een tienjarig ventje dat hem seksueel van dienst was geweest, wijdde hij als dank tot bisschop. Na acht jaar bedenkelijk pausschap van (955-963) vond hij zijn einde in het bed van een van zijn lustige liefdes: haar man kwam onverwachts thuis en sloeg hem naar verluidt met een kachelpook de schedel in. Kortom: als het om seksueel genoegen gaat met vrouwen, mannen en kindertjes heeft de Kerk een twijfelachtige doch ruime reputatie.

 

Seksbelasting
Er waren overigens ook stemmen die het celibaat afraadden. Zoals de kerkvader Paphnutius van Thebe. Tijdens het concilie van Nicea pleitte hij: ‘’Verzwaar het juk van de kerkelijke dienaren toch niet zo. Want het huwelijk is eervol voor iedereen en geheel smetteloos. Niet iedereen kan een leven leiden zonder enige gevoelens. Ik geloof dat niemand voor de liefde behouden blijft, als mannen van hun echtgenotes worden beroofd. Het samenleven van een man met zijn vrouw ís al een voortreffelijke onthouding.”’ Zijn woorden vonden weinig gehoor. Eén van de redenen om voorstander te zijn van het celibaat was in latere eeuwen de factor Geld. Geestelijken betaalden geen belasting en hun vermogen kwam in hun eigen zakken, in plaats van dit te doneren aan de kerk. De gedachte was dan ook dat celibaat een probaat middel was om erfeniskwesties te voorkomen. Een vorm van zowel fysieke als financiële castratie die niets met geloof had te maken.

 

Geheime relatie
Het celibaat is tegenwoordig niet meer te handhaven. Het is allerwegen bekend dat zo’n 10% van de Nederlandse priesters er seksuele betrekkingen op na houden en de meeste parochianen vinden dat prima. Hun ‘vrouwen’ hebben elkaar gevonden in de organisatie Philothea, een stichting waar 110 vrouwen bij zijn aangesloten die een geheime relatie met een priester hebben. In een tijd dat de seks overal aanwezig is, mag je van geestelijke niet verwachten dat ze de broek aan houden en het liefdesbed mijden. De kerkvergadering spant dus het seksuele paard achter de wagen, in plaats van er voor. ‘k Zal niet beweren dat het seksueel misbruik dan voorbij is. Maar dan zijn ze wel eh… celibraaf en blijven ze met hun geweide tengeltjes mogelijk van kindertjes af. Overigens zijn de meeste priesters wellicht geen notoire viezerikken. Ze hebben gewoon te maken met een onduidelijk dogma dat wetenschappelijk en Schriftuurlijk nergens op gestoeld is en in de huidige tijd niet is vol te houden.

 

 

 

 
4. feb, 2019

Er is steeds meer sprake van Jodenhaat in Europa, ook in Nederland en dat verbaast me. Iedereen weet wat er is gebeurd met dit volk tijdens de tweede wereldoorlog. Ik  geboren in een dorp dat als eerste gemeente in Nederland alle joodse Zandvoorters op de trein zette naar Amsterdam, waarna ze vervolgens in de concentratiekampen omkwamen. Van de meer dan 550 joden kwamen er nog geen twintig meer terug in mijn geboortedorp.

Bloeiend dorp

Het gaat om het de badplaats Zandvoort, een plaats die juist heel veel aan de joden had te danken. Zoals een treinverbinding met Amsterdam en een tramrails naar Haarlem. Joodse ondernemers hadden voor de tweede wereldoorlog bloeiende hotels en die brachten duizenden toeristen naar deze badplaats. Het merkwaardig is dat de bevolking daar weinig dankbaarheid tegenover stelde. Gemiddeld stemden vóór 1940 zo’n 8% van de Nederlandse bevolking op de NSB. In Zandvoort bedroeg dit percentage maar liefst 23%. Was het jaloezie omdat de Joden het zo goed deden? Het antwoord is nooit gegeven, ook niet in het boek van dominee Van der Linden ‘Joods Zandvoort’. Volgens de uitgever gaat het om een aangrijpende studie die laat zien hoe een dorp ergens in Nederland met een levendige joodse gemeenschap, verandert in een fort waaruit de joden verdreven worden. Overigens is het boek wel op internet te vinden (http://www.kerkzandvoort.nl/content/publicaties/boeken/T.G.%20van%20der%20Linden%20Joods%20Zandvoort,%20een%20pioniersgeschiedenis%201881-1943.pdf)

Synagoge

Van het toenmalige Zandvoort is weinig overgebleven. In het kader van de bouw van de Atlantikwal sloopten de Duitsers 650 woningen, hotels, restaurants, de watertoren en andere gebouwen. Uit oude platen blijkt hoe mondain en fraai de badplaats was. Als één van de eerste gebouwen ging echter de synagoge de lucht in, kennelijk konden de NSB’ers, nog voor de joden uit Zandvoort werden gedeporteerd niet wachten om dit heiligdom op te blazen. Een daad die welhaast samen met de vijand gepland moest zijn, want springstof kocht je ook toen nog niet bij de kruidenier op de hoek.  

Mokum aan zee

Jodenhaat steekt ook nu de kop weer op in een land dat zolang de toevluchtsoord was van allerhande volkeren. Amsterdam werd zelfs het ‘Alef Mokum’ genoemd, dat zoveel betekent als: vrijstad. Zandvoort kreeg zelfs het predicaat ‘Mokum Aan Zee’. Het is opletten geblazen. Voor je het weet trappelen de laarzen van Jodenhaters weer voor de deur van onze Joodse landgenoten. Mensen op wie te trots zouden moeten zijn vanwege de prachtige tradities die het Jodendom ons land en de wereld heeft gebracht. Het is uiterst noodzakelijk om daar nog eens bij stil te staan.

(Met dank aan Prof.Dr. Brian Doyle, mijn professor Jodendom, Katholieke Universiteit Leuven wiens colleges mij inspireerde om deze column te schrijven